BLOG | Artykuły o zdrowiu, inspiracje i recenzje

Często marznę, zwłaszcza dłonie i stopy. Czy to powód do niepokoju? Kiedy marzniesz, to normalne, że najpierw odczuwasz to w palcach rąk i stóp. Są one najdalej od centrum ciała, gdzie wytwarzana jest większość ciepła.

 Zimne dłonie i stopy nie są zazwyczaj niczym poważnym – powiedział dr Nicholas Morrissey, chirurg z Columbia University Irving Medical Center w Nowym Jorku. Jednak eksperci poinformowali nas, kiedy uczucie zimna może sygnalizować problem zdrowotny, i podali nam najlepsze wskazówki dotyczące ogrzewania się.

Dlaczego dłonie i stopy marzną?

 Nasze narządy wewnętrzne utrzymują ciepło, gdy prowadzimy siedzący tryb życia, a nasze mięśnie stają się głównym źródłem ciepła, gdy jesteśmy aktywni. Jednak w dłoniach i stopach nie ma żadnych narządów ani większych mięśni — jest tam tylko dużo miejsca, przez które ucieka ciepło, i niewiele izolacji (lub tłuszczu), która je zatrzymuje — powiedział Stephen Cheung, profesor kinezjologii na Brock University w Ontario.

Zamiast tego dłonie i stopy pozostają ciepłe dzięki gęstej sieci drobnych naczyń krwionośnych, które rozprowadzają krew z serca. Naczynia te zwężają się w zimnie, ponieważ organizm próbuje ograniczyć utratę ciepła i przekierować ciepłą krew do ważnych narządów. „Mózg mówi: »Mogę żyć bez rąk i stóp. Nie mogę żyć bez serca, płuc, wątroby«” — powiedział Cheung.

Niektóre osoby mogą być bardziej podatne na zimne dłonie i stopy. Na przykład kobiety generalnie odczuwają większy chłód niż mężczyźni, ponieważ naczynia krwionośne w ich dłoniach i stopach mają tendencję do szybszego zwężania się w niskich temperaturach – powiedział Mike Tipton, profesor fizjologii człowieka i fizjologii stosowanej na Uniwersytecie w Portsmouth w Anglii.

Dodał również, że dzieci i osoby z niedowagą mają mniejszą masę mięśniową i tkankę tłuszczową, które generują i zatrzymują ciepło. Tipton powiedział, że osoby starsze są również bardziej narażone na zimne dłonie i stopy, ponieważ z upływem czasu ich nerwy i naczynia krwionośne ulegają pogorszeniu.

Kiedy jest to problem medyczny?

 Zimne dłonie i stopy mogą czasami sygnalizować poważniejsze problemy. Na przykład około 5% Amerykanów cierpi na zespół Raynauda, w którym skurcze tętnic w dłoniach i stopach, zwykle spowodowane zimnem lub stresem, tymczasowo ograniczają przepływ krwi. Może to powodować zmianę koloru palców rąk i stóp, powiedziała dr Jessica Gordon, reumatolog z Hospital for Special Surgery w Nowym Jorku — biały i niebieski w przypadku jaśniejszej karnacji lub bardziej żółty i fioletowy w przypadku ciemniejszej karnacji. Chociaż zespół Raynauda jest na ogół nieszkodliwy, czasami może być spowodowany poważnymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak toczeń lub twardzina skóry, dodała.

Inne przyczyny zimnych dłoni i stóp to skrzepy w rękach i nogach, choroba tętnic obwodowych lub zwężenie naczyń w kończynach oraz urazy nerwów, które mogą uszkodzić zdolność organizmu do odczuwania temperatury i kontrolowania naczyń krwionośnych, powiedział Morrissey.

Niedoczynność tarczycy i anemia mogą również powodować zimne dłonie i stopy, podobnie jak niektóre leki, takie jak środki pobudzające, beta-blokery i pseudoefedryna, powiedziała dr Neha Vyas, lekarz medycyny rodzinnej w Cleveland Clinic.

Eksperci twierdzą, że należy zgłosić się do lekarza, jeśli zimne dłonie lub stopy pojawiły się niedawno lub uczucie zimna nagle stało się bardziej dotkliwe; jeśli odczuwa się silny ból; jeśli na palcach rąk lub stóp pojawiły się rany, strupy lub wrzody; lub jeśli uczucie zimna utrzymuje się, nawet jeśli w innych okolicznościach powinno być ciepło.

Co mogę zrobić, aby się rozgrzać?

Najlepszym sposobem na ochronę przed zamarznięciem palców u rąk i nóg jest utrzymanie ciepła całego ciała. 

Dlatego przed wyjściem na zewnątrz należy założyć sweter, kurtkę chroniącą przed wiatrem i czapkę. „Jeśli uda się utrzymać ciepło w tułowiu, mózg będzie mniej egoistyczny” i mniej skłonny do odcinania dopływu krwi do rąk i stóp – powiedział Cheung. Badania sugerują, że aby palce pozostały ciepłe i sprawne, lepiej jest ogrzewać tułów niż dłonie.

Ważne jest również, aby wiedzieć, kiedy zdjąć te warstwy. „Pot niszczy izolację zapewnianą przez odzież”, powiedział Tipton, ponieważ wypełnia on małe kieszonki powietrza, które normalnie zatrzymują ciepło między tkaniną a skórą.

Trzymanie ciepłej filiżanki może również zapewnić chwilową ulgę, a noszenie rękawiczek i grubych skarpet może pomóc w utrzymaniu ciepła. Jednak najlepszym sposobem na rozgrzanie się jest zwiększenie tętna, powiedział Cheung, niezależnie od tego, czy jest to trening, nieco szybszy spacer, czy marsz w miejscu. Podczas ćwiczeń około 70–80% spalanej energii jest uwalniane w postaci ciepła, a gdy rdzeń ciała się rozgrzewa, organizm pompuje więcej krwi do rąk i stóp – dodał.

W domu eksperci zalecają rozgrzewanie się powolnym, delikatnym ciepłem — na przykład przytulając się pod kocem — zamiast nagłym uderzeniem ciepła, takim jak zanurzenie rąk pod gorącą wodą. To wolniejsze podejście jest łagodniejsze dla nerwów i naczyń krwionośnych.

Zimne dłonie i stopy mogą być nieprzyjemne, ale dobrą wiadomością jest to, że rozwiązaniem są często niewielkie, rozsądne zmiany.

Źródło: nytimes.com