BLOG | Artykuły o zdrowiu, inspiracje i recenzje

Czy związek zawarty w Twojej ulubionej tabliczce czekolady może faktycznie pomagać Ci w utrzymaniu zdrowia? Najnowsze badania skupiają się na tej kwestii, koncentrując się na substancji chemicznej pochodzenia roślinnego zwanej teobrominą.

Związek ten, występujący w dużych ilościach w kakao, zyskuje na popularności ze względu na potencjalne korzyści zdrowotne, które mogą obejmować zaskakujący wpływ na proces starzenia się naszego organizmu na poziomie komórkowym.

Rośliny są pełne naturalnych związków chemicznych zwanych fitochemikaliami, które mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie. Niektóre grupy, takie jak polifenole i flawonoidy, wspomagają czynniki takie jak zdrowie serca i przewlekłe stany zapalne. Teobromina należy do innej grupy zwanej alkaloidami, które pochodzą z tej samej rodziny co kofeina.

Podczas gdy kofeina znana jest z tego, że dodaje nam energii, teobromina działa nieco inaczej. Naukowcy od pewnego czasu badają jej związek ze zdrowiem, a najnowsze badania opublikowane w  dostarczają nowych informacji na ten temat, analizując jej związek z epigenetycznym starzeniem się.

Jak przeprowadzono to badanie?

Aby zbadać związek między teobrominą a starzeniem się, naukowcy przeanalizowali dane pochodzące od dwóch dużych, niezależnych grup osób. Pierwsza grupa, tzw. kohorta „odkrycia”, obejmowała 509 bliźniaczek. Druga grupa, tzw. kohorta „powtórzenia”, składała się z 1160 mężczyzn i kobiet. Wykorzystanie dwóch różnych populacji pomaga zapewnić większą wiarygodność wyników.

Od każdego uczestnika badacze pobrali próbki krwi w celu zmierzenia dwóch kluczowych czynników. Najpierw za pomocą spektrometrii masowej zmierzyli poziomy różnych metabolitów, w tym teobrominy i innych powiązanych związków, takich jak kofeina. Dzięki temu dowiedzieli się, ile każdej substancji krążyło w organizmach uczestników.

Następnie przeanalizowali DNA uczestników pod kątem markerów epigenetycznych. Epigenetyka odnosi się do zmian, które wpływają na działanie genów bez zmiany samej sekwencji DNA. Naukowcy opracowali „zegary epigenetyczne”, które mierzą wzorce w celu oszacowania wieku biologicznego danej osoby, który może różnić się od jej wieku chronologicznego. Badanie to skupiało się na kilku zegarach, w szczególności na „GrimAge”, który jest silnym predyktorem długości życia w zdrowiu i długości życia, oraz markerze długości telomerów (DNAmTL), który jest kolejnym wskaźnikiem starzenia się komórek.

Na koniec zespół badawczy wykorzystał zaawansowane modele statystyczne, aby sprawdzić, czy istnieje związek między poziomem teobrominy a tempem starzenia epigenetycznego. Zwrócono szczególną uwagę na uwzględnienie innych czynników, które mogły mieć wpływ na wyniki, takich jak wiek, wskaźnik masy ciała (BMI), a nawet pokrewieństwo w grupie bliźniąt.

Jakie są wyniki badania?

 W początkowej grupie "bliżniaki" wyższy poziom teobrominy we krwi był istotnie powiązany z wolniejszym starzeniem epigenetycznym. Zasadniczo osoby z wyższym poziomem teobrominy wydawały się być biologicznie młodsze niż wskazywał ich rzeczywisty wiek. Związek ten pozostawał silny nawet po uwzględnieniu innych związków występujących w kawie i kakao, takich jak kofeina, co sugeruje, że efekt ten był specyficzny dla teobrominy.

Badanie wykazało również istotny związek między teobrominą a dłuższymi telomerami, zgodnie z szacunkami zegara DNAmTL. Telomery to ochronne czapeczki na końcach naszych chromosomów, które mają tendencję do skracania się wraz z wiekiem, więc dłuższe telomery są generalnie dobrym znakiem dla zdrowia komórek.

Aby potwierdzić te wyniki, naukowcy powtórzyli analizę w większej grupie KORA. Wyniki się potwierdziły: wyższy poziom teobrominy ponownie wiązał się z wolniejszym przyspieszeniem GrimAge w tej drugiej grupie osób. Powtórzenie badania w innej populacji znacznie wzmacnia wnioski z badania. Jedna z ciekawych analiz uzupełniających wykazała, że pozytywny wpływ teobrominy był jeszcze bardziej wyraźny u obecnych i byłych palaczy, choć potrzeba więcej badań, żeby zrozumieć, dlaczego tak się dzieje.

Ograniczenia, które należy wziąć pod uwagę

 Chociaż wyniki te są ekscytujące, należy spojrzeć na nie z naukowej perspektywy, ponieważ badanie miało kilka ograniczeń. Po pierwsze, w początkowej kohorcie TwinsUK próbki krwi do analizy metabolitów i epigenetycznej nie zawsze były pobierane tego samego dnia. To opóźnienie czasowe mogło spowodować pewne odchylenia, chociaż naukowcy stwierdzili, że związek był najsilniejszy, gdy próbki pobierano w krótszym odstępie czasu.

Kolejną kluczową kwestią jest możliwość wystąpienia zmiennych zakłócających. Możliwe, że teobromina jest po prostu markerem diety bogatej w inne zdrowe związki, takie jak flawano-3-ole, które również występują w dużych ilościach w kakao i są znane ze swoich właściwości prozdrowotnych. Chociaż w analizie statystycznej podjęto próbę wyodrębnienia wpływu teobrominy, trudno jest całkowicie wykluczyć wpływ innych czynników związanych z dietą lub stylem życia. Wreszcie, było to badanie obserwacyjne, co oznacza, że może ono jedynie wykazać związek, a nie udowodnić, że teobromina powoduje spowolnienie procesu starzenia.

Jak to wygląda w praktyce?

 Co to oznacza dla codziennego życia? Badania sugerują, że włączenie do diety produktów bogatych w teobrominę może mieć korzystny wpływ na proces starzenia się. Ponieważ głównym źródłem teobrominy jest kakao, może to być najlepszy sposób na zwiększenie jej spożycia.

Oto kilka praktycznych sposobów, aby to zrobić:

• Wybierz wysokiej jakości ciemną czekoladę. Szukaj ciemnej czekolady o wysokiej zawartości kakao (70% lub więcej). Im wyższa zawartość kakao, tym więcej teobrominy zawiera i zazwyczaj mniej cukru. Wypróbuj wysokiej jakości produkty, takie jak EKO/BIO.
• Używaj niesłodzonego proszku kakaowego. Dodaj łyżkę naturalnego, niesłodzonego proszku kakaowego do koktajli, płatków owsianych lub jogurtu. Jest to silniejsze źródło teobrominy bez dodatku cukrów znajdujących się w batonach czekoladowych.
• Parzyć herbatę kakaową. Herbata kakaowa, wytwarzana z łupin ziaren kakaowych, ma czekoladowy smak i zawiera sporą dawkę teobrominy, a do tego można ją pić w ciepłej i przyjemnej temperaturze.
• Dodaj ziarna kakaowe. Te chrupiące kawałki suszonych ziaren kakaowych świetnie nadają się do posypania sałatek, dodania do mieszanki studenckiej lub wykorzystania do pieczenia.

Wybierając produkty, zawsze sprawdzaj na etykiecie, czy mają wysoką zawartość kakao i minimalną ilość dodanego cukru. Dążenie do niższej zawartości cukru może pomóc Ci czerpać potencjalne korzyści z kakao bez gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi.

 

Źródło: Saad R, Costeira R, Matias-Garcia PR, et al. Theobromine is associated with slower epigenetic ageing. Aging (Albany NY). 2025;17. doi: 10.18632/aging.206344.

Zainteresowana tematem serdecznie zapraszamy na kompleksowy Kurs Naturopaty  (w szczególności moduł XXV. Terapia żywieniem)