Ułatwienia dostępu

przepisy PFAS w kranówce

Nowe przepisy dotyczące kranówki

Komisja Europejska poinformowała o wejściu w życie nowej dyrektywy dotyczącej wody pitnej. Państwa członkowskie, w tym Polska, będą miały obowiązek monitorować poziomy substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w kranówce. 

W Unii Europejskiej kwestie PFAS (tzw. „wiecznych chemikaliów”) w wodzie kranowej reguluje przede wszystkim Dyrektywa (UE) 2020/2184 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Właśnie teraz, w styczniu 2026 roku, wchodzą w życie kluczowe terminy dotyczące monitorowania i przestrzegania limitów tych substancji.

Nowe normy i limity (obowiązujące od 12 stycznia 2026 r.)

Zgodnie z dyrektywą, państwa członkowskie (w tym Polska) muszą zapewnić, że woda w kranach spełnia następujące parametry:

Parametr Limit stężenia Opis
Suma PFAS 0,10 μg/l Suma 20 konkretnych, wybranych substancji PFAS uznanych za najbardziej niepokojące.
PFAS ogółem 0,50 μg/l Całkowite stężenie wszystkich substancji z grupy PFAS (mierzonych jako całość).

Co to oznacza w praktyce?

Obowiązkowy monitoring: Od 12 stycznia 2026 r. dostawcy wody (wodociągi) mają prawny obowiązek regularnego badania wody pod kątem obecności PFAS. Wcześniej monitoring ten był często dobrowolny lub ograniczony. Kraje UE będą ponadto musiały informować Komisję Europejską o wynikach testów oraz zgłaszać incydenty, gdy normy zostaną przekroczone. 

Działania naprawcze: Jeśli badania wykażą przekroczenie limitów (powyżej 0,10 μg/l dla sumy 20 PFAS), dostawca wody musi podjąć natychmiastowe kroki. Może to oznaczać:

  • zainstalowanie dodatkowych filtrów węglowych lub systemów odwróconej osmozy w stacjach uzdatniania,
  • wyłączenie zanieczyszczonych ujęć wody (np. studni głębinowych),
  • poinformowanie konsumentów o zagrożeniu.

Standardy analizy: Komisja Europejska wydała wytyczne techniczne (sierpień 2024), które ściśle określają, jakimi metodami laboratoria mają mierzyć te substancje, aby wyniki były wiarygodne w całej UE.

    Dlaczego te przepisy są ważne?

    PFAS są niezwykle trwałe – nie rozkładają się w środowisku naturalnym i kumulują się w organizmie człowieka. Badania naukowe (m.in. EFSA) wiążą ich nadmierne spożycie z:

    • osłabieniem układu odpornościowego (słabsza reakcja na szczepionki),
    • podwyższonym poziomem cholesterolu,
    • zaburzeniami hormonalnymi i chorobami tarczycy,
    • problemami z płodnością.

    Jeśli interesuje cię temat czystej wody (jak ją oczyścić i uzdatnić) polecam książkę > Czysta woda w domu i survivalu (wyd. Pascal)